Quy trình Dyad (Hãy cho tôi biết bạn là ai)
Các khóa tu tập tự vấn chuyên sâu tại Trung tâm Samadhi là một hình thức tu tập (sadhana) nghiêm ngặt, được thiết kế để tạo ra điều kiện “không thể trốn tránh” cho tâm thức bản ngã, nhằm mang lại khả năng đạt được samadhi và thức tỉnh bản chất thật sự của bạn.
Tự vấn có thể được thực hiện một mình, và khi thực hiện một mình, đó là thiền định. Tự vấn có thể được thực hiện với một đối tác trong những gì chúng tôi gọi là cặp đôi, hoặc có thể được thực hiện với một nhóm, trong đó toàn bộ nhóm tập trung vào một người đang thực hiện việc tự vấn.
Kỹ thuật chính được sử dụng trong khóa tu tự vấn là hình thức dyad. Lịch trình khóa tu bao gồm thời gian thực hành từ sáng sớm, 6 giờ sáng, cho đến 11 giờ tối. Các tham dự viên được khuyến khích bước vào giai đoạn thực hành liên tục — không ngừng tự vấn về bản chất thật sự của chúng ta.
Trong khoảng thời gian này, mọi sự xao nhãng đều được gác lại. Không có thiết bị điện tử, điện thoại, sách vở hay bất cứ thứ gì có thể kích thích tâm trí bị điều kiện hóa. Trong các khoảng nghỉ hoặc khi ăn uống, người tham gia vẫn tiếp tục quá trình tự vấn. Thực hành liên tục này tạo ra một áp lực nội tại mạnh mẽ hoặc năng lượng nội tại.
Năng lượng được chuyển hướng khỏi những mẫu hình điều kiện hóa cũ và bắt đầu tích tụ. Một loại phép thuật bắt đầu diễn ra. Sự thức tỉnh là một sự kiện năng lượng. Có một sự chuyển đổi từ cái “tôi” điều kiện hóa — cảm giác rằng bạn là nhân vật này — sang Bản Ngã chân thật, sang cái “tôi” vô hạn.
Khóa tu tự vấn chuyên sâu là con đường trực tiếp nhất để đạt được sự thức tỉnh mà tôi biết. Khi nói đến sự thức tỉnh, tôi muốn nói đến việc nhận ra Bản ngã chân thật vượt ra ngoài danh và tướng. Trong Thiền, điều này được gọi là kensho. Từ kensho có nghĩa là “nhìn thấy bản chất”. Trong Phật giáo Đại thừa, đó là Prajna Paramita, trí tuệ tối thượng — trí tuệ tuyệt đối về bản chất chân thật của chúng ta.
Trong các truyền thống phương Tây, các thuật ngữ "gnosis" hoặc "apophaticism" đề cập đến việc nhận ra bản chất chân thật hay thần thánh của chúng ta.
Trong khoảng thời gian này, chúng ta chuyển sự chú ý khỏi những suy nghĩ và cảm giác, khỏi thế giới bên ngoài của hình tướng, hướng về Bản ngã — một cách liên tục. Nếu chúng ta thực hành điều này liên tục, cuối cùng chúng ta sẽ thức tỉnh khỏi sự đồng nhất với cái ngã giả tạo để nhận ra bản chất chân thật của mình.
Điều này cực kỳ đơn giản, nhưng không dễ dàng, bởi vì cấu trúc cái ngã — được hình thành từ samskaras hay các mẫu thức điều kiện — sẽ sinh ra chướng ngại, giống như trong thiền định. Vòng xoáy của tâm trí có thể sinh ra suy nghĩ; chúng ta có thể trải nghiệm những sở thích của cái ngã.
Tâm trí có thể tập trung vào sự thoải mái hay khó chịu; nó có thể trở nên mệt mỏi, bối rối hoặc mất phương hướng. Nó có thể thấy toàn bộ quá trình này không thể chịu đựng được và muốn từ bỏ. Nó buộc phải từ bỏ. Cái "tôi" được điều kiện hóa có thể nghĩ rằng nó đã thức tỉnh; chúng ta phải khiêm nhường trước tâm trí được điều kiện hóa đó.
Người ta nói rằng ta phải khao khát giác ngộ như người tóc bốc cháy khao khát nhảy vào ao nước. Chúng ta phải tiến hành với tâm của người mới bắt đầu, tâm không biết, tâm khiêm nhường — một tâm mở rộng, trong suốt như gương, tràn đầy sự sống.
Để thực hiện quá trình này, chúng ta bước vào "đám mây vô minh". Chúng ta buông bỏ sự kiểm soát và kết nối với sự tò mò và tinh thần khám phá. Trong quá trình này, người tu hành giữ tâm bình thản trước mọi thứ nảy sinh trong tâm trí và các giác quan, trải nghiệm trọn vẹn mọi thứ đang diễn ra trong khoảnh khắc hiện tại.
Chúng ta quan sát mọi thứ đang nảy sinh, không đẩy bất cứ điều gì ra xa, nhưng cũng không đồng nhất với bất cứ điều gì. Chúng ta đến với Bản Ngã chân thật bằng cách nhận ra tất cả những gì chúng ta không phải là. Chúng ta làm cho những mẫu thức vô thức đang hoạt động trong cấu trúc bản ngã trở nên có ý thức.
Khi chúng ta tìm hiểu về bản thân, trước tiên, mọi thứ thuộc về cái "tôi giả" sẽ nổi lên. Tất cả suy nghĩ, rào cản, cảm xúc bị dồn nén, dấu ấn và samskara – những yếu tố cấu thành cấu trúc bản ngã – sẽ bắt đầu trồi lên bề mặt.
Bằng cách không phản ứng, bằng cách trải nghiệm trọn vẹn, quá trình thanh lọc bắt đầu diễn ra bên trong cấu trúc bản ngã. Thực hành này dẫn đến samadhi là rèn luyện sự tập trung vào một điểm duy nhất. Bạn trở nên hiện diện liên tục, quan sát những gì đang là, chấp nhận những gì đang là, luôn nhận thức được những khía cạnh ngày càng tinh tế hơn của những gì đang là.
Đạt được sự rõ ràng về giác quan, cho phép tâm trí mở rộng và nhạy bén, mà không phân tích.
Khi thực hành tự vấn cùng đối tác, hiệu quả có thể đặc biệt mạnh mẽ. Bạn không thể để tâm trí trôi dạt — bạn phải chịu trách nhiệm. Điều này giống như thiền định cùng đối tác. Bạn phải hiện diện vì đang được chứng kiến, bạn đang nhìn thẳng vào mắt người khác, bạn không thể lang thang đi nơi khác.
Tại các khóa tu này, chúng ta bắt đầu quá trình tự thâm nhập khi đang ở trạng thái thức tỉnh, nhưng thực hành này có thể lan tỏa sang cả trạng thái mơ và thậm chí là giấc ngủ sâu.
Ở đây, tôi sẽ mô tả kỹ thuật cặp đôi. Trong thực hành này, một người đóng vai trò người chứng kiến, còn người kia tham gia vào quá trình tự vấn sâu sắc, tìm hiểu bản chất thật sự của mình. Đầu tiên, hãy quyết định ai sẽ là người chứng kiến và ai sẽ bắt đầu quá trình tự vấn. Các bạn sẽ luân phiên vai trò suốt cả ngày.
Nếu bạn thực hành điều này với một nhóm lớn, bạn sẽ đổi bạn thực hành khoảng mỗi bốn mươi phút. Ngồi đối diện với bạn thực hành, nhìn vào mắt họ. Duy trì giao tiếp bằng mắt trong im lặng.
Như một bài tập khởi động, hãy chỉ nhìn vào mắt nhau trong khoảng ba hoặc bốn phút. Hãy để bản thân nhìn thấy con người đang ngồi đối diện bạn. Hãy để bản thân được nhìn thấy.
Người làm chứng sẽ kết nối với ý định của mình để tìm hiểu con người đang đứng trước mặt họ là ai. Người làm chứng sẽ nói với đối tác của mình: "Hãy cho tôi biết bạn là ai." Lời yêu cầu này phải xuất phát từ mong muốn chân thành muốn biết.
Đối với người đặt câu hỏi, hãy đơn giản để bản thân mở lòng — để đón nhận lời yêu cầu. Hãy tìm hiểu về bản thân một cách chân thành, sâu sắc và thấu đáo. Hãy nhận thức cách lời yêu cầu đó tác động vào cấu trúc nội tại của bản thân.
Có thể có một sự thôi thúc muốn nhắm mắt lại, hoặc đôi mắt có thể vẫn mở; hãy đơn giản để nó thấm sâu vào phần sâu thẳm nhất của bản thể bạn. Dành một khoảnh khắc, hoặc vài khoảnh khắc, để quan sát tâm trí, cơ thể, năng lượng — bất kỳ hiện tượng nào nảy sinh trong cấu trúc bản thể.
Sau đó, hãy đơn giản chia sẻ với đối tác của bạn những gì đã nảy sinh từ quá trình thực hành này. Điều gì đang xuất hiện trong khoảnh khắc hiện tại? Điều gì là thực nhất đang diễn ra trong khoảnh khắc này?
Nếu có suy nghĩ hay nghi ngờ, hoặc nếu có cảm giác rằng chẳng có gì đang xảy ra, hãy chỉ quan sát điều thực sự nhất về khoảnh khắc này. Kết nối với bản chất "Tôi là" của bạn. Khám phá xem bạn là ai bằng cách nhận thức về bản chất “Tôi là” này, cảm giác về sự tồn tại.
Đừng nghĩ rằng có câu trả lời đúng hay sai; chúng ta không tìm kiếm câu trả lời ở mức độ trí tuệ. Đừng nghĩ rằng bạn phải làm hài lòng ai đó bằng câu trả lời của mình. Hãy tự do, vui tươi. Bạn không cần phải tìm kiếm câu trả lời — hãy tự do trong sự không biết.
Một đoạn Kinh Thánh chợt hiện lên trong tâm trí: “Nếu các con không trở nên như những đứa trẻ nhỏ, các con sẽ không bao giờ vào được Nước Trời,” Đức Giê-su đã nói. Có một cảm giác về "tôi" mà bạn từng có khi còn là một đứa trẻ, cảm giác về chính bạn — cái “tôi” không bị điều kiện hóa. Nó vẫn ở đó khi bạn là một thiếu niên. Nó luôn hiện diện ở mọi thời điểm trong cuộc đời mỗi người.
Hãy cảm nhận cảm giác "tôi" đó ngay bây giờ, cảm giác “tôi là”. Cảm giác "tôi là" đó là gì? Nó không có đặc tính nào cả. Nó không thay đổi. Cơ thể thay đổi, tâm trí thay đổi, các hiện tượng của cuộc sống thay đổi. Cảm giác thay đổi, nhưng cảm giác "tôi là" đó không thay đổi. Nó không có vị trí cụ thể.
“Hãy nói cho tôi biết bạn là ai” không phải là một câu hỏi; đó là một mệnh lệnh. Một cái bẫy mà mọi người thường rơi vào là họ nhầm lẫn nó với một câu hỏi. Điều này không phải là để tìm ra câu trả lời đúng bằng lời nói; mà là để biết ai đang trả lời — ai đang phản hồi.
Thực hành là báo cáo bất kỳ hiện tượng nào nảy sinh trong cấu trúc bản ngã cho đối tác của bạn, giải thích một cách rõ ràng và trung thực nhất có thể.
Có một số quy tắc trong trò chơi này. Đừng gọi đối tác của bạn là "bạn", và đừng đề cập đến bất cứ điều gì mà đối tác của bạn có thể đã nói trong một cặp đôi trước đó. Bạn có thể bắt đầu với những điều hiển nhiên, nhưng đừng bỏ qua những điều tinh tế. Hãy đi sâu vào cảm giác, lớp cảm giác, lĩnh vực somatic.
Nếu một cảm xúc trỗi dậy, nó nằm ở đâu trong cơ thể? Nó di chuyển như thế nào? Nó thay đổi ra sao theo thời gian? Nếu có nỗi buồn hay cơn giận, chúng cảm nhận như thế nào? Hãy chú ý đến bất kỳ sự co thắt năng lượng nào, bất kỳ sự kìm nén hay kháng cự nào trong cơ thể, trải nghiệm trọn vẹn mọi thứ đang diễn ra trong khoảnh khắc hiện tại.
Trong quá trình này, người chứng kiến giữ không gian im lặng — quan sát mà không phản ứng, không khuyến khích. Người chứng kiến duy trì khuôn mặt trung lập và buông bỏ mọi ngôn ngữ cơ thể. Khi chứng kiến, bạn tan biến. Chỉ còn lại đối tác của bạn.
Hãy đảm bảo rằng bạn đang hiểu đối tác của mình, theo dõi những gì đang được nói. Đừng lơ đãng hay nhìn xuyên qua đối tác. Nếu có điều gì được nói mà bạn không hiểu, bạn có thể nói "làm rõ điều đó". Đây là điều duy nhất người chứng kiến có thể nói.
Với tư cách là người chứng kiến, bạn có thể cảm nhận được những gì người kia đang cảm nhận. Bạn thậm chí có thể đồng bộ nhịp thở và cử động. Điều này xảy ra một cách tự nhiên; bạn không cần cố gắng làm gì cả.
Người chứng kiến có thể bước vào trạng thái samadhi, nơi không còn sự tách biệt với đối tượng đang được quan sát. Đừng đồng cảm với đối tác. Đừng bị cuốn vào kịch bản của họ. Hãy hoàn toàn trung lập. Sự trung lập này cho phép sự tự do biểu đạt được bộc lộ. Bạn là một tấm gương. Tấm gương không có ý kiến, phán xét hay sự thiên vị.
Tại khóa tu, các hướng dẫn viên sẽ đi vòng quanh và sử dụng các công cụ khác nhau cùng trực giác của họ để dẫn dắt các học viên vượt qua tâm trí bị điều kiện hóa, hướng tới trải nghiệm trực tiếp về bản chất thật sự của họ.
Người hướng dẫn cặp đôi có thể đến quan sát và đặt câu hỏi cho bạn. Nếu điều này xảy ra, hãy duy trì kết nối với ánh mắt của đối tác. Đừng quay sang nhìn người hướng dẫn. Chỉ cần trả lời câu hỏi, nhưng vẫn duy trì kết nối với đối tác.
Hãy tỉnh thức trong sự không biết. Sự tỉnh thức nguyên thủy không thể tách rời khỏi sự tĩnh lặng và sự hiện diện. Đó là sự tĩnh lặng và sự hiện diện vượt ra ngoài sự chuyển động và tĩnh lặng của tâm trí hạn hẹp. Nó gần gũi hơn so với cái "bạn" mà bạn nghĩ mình là.
Nó không gần cũng không xa, vì đó chỉ là những khái niệm. Đừng cố tạo ra câu trả lời bằng trí óc hay triết lý về bản thân bạn là ai. Hãy để những suy nghĩ và trải nghiệm tự nhiên xuất hiện, quan sát chúng và báo cáo lại, nhưng đừng bị cuốn vào nội dung của chúng.
Chúng ta muốn báo cáo một cách khách quan những gì đang nổi lên trong cấu trúc bản ngã. Chúng ta muốn bày tỏ một cách tự do, không gò bó, một cách tự nhiên. Đừng suy nghĩ quá nhiều.
Quá trình này vô cùng đơn giản. Bạn không cần phải làm gì khác ngoài việc quan sát và tường thuật. Đó là tâm trí bị điều kiện hóa đang phản ứng, cố gắng trả lời. Nhưng bạn là ai?
Không có gì để đạt được. Chỉ có việc buông bỏ sự nhận diện sai lầm và nhận ra sự thật về “cái tôi chân thật”.
Sự tỉnh thức nguyên thủy vô cùng đơn giản và hiển nhiên đến mức tâm trí thường bỏ lỡ nó. Luôn là tâm trí bị điều kiện hóa đang nhìn, đang di chuyển. Tâm trí bị điều kiện hóa chẳng là gì khác ngoài sự di chuyển — nhìn ngó khắp nơi. Nếu bạn buông bỏ sự di chuyển đó, thì điều gì còn lại? Ai là người tỉnh thức — luôn hiện diện trong việc nhìn thấy?
Thầy Thiền Dogen đã nói: “Thấu hiểu bản tánh chân thật của mình chính là thấu hiểu bản ngã. Thấu hiểu bản ngã chính là quên đi bản ngã. Quên đi bản ngã chính là được hiện thực hóa bởi muôn vàn sự vật.
Để được hiện thực hóa bởi muôn vàn sự vật, tâm và thân của bạn, cũng như tâm và thân của người khác, đều tan biến. Khi tâm và thân tan biến, chỉ còn lại trải nghiệm trực tiếp về những gì đang là.”
Samadhi là sự tan biến của ảo tưởng giữa người quan sát và đối tượng được quan sát, giữa trải nghiệm và người trải nghiệm.