Οι πνευματικοί διδάσκαλοι έχουν δώσει την εντολή να φτάσουμε στο Σαμάδι: “ήσυχοι και να γνωρίζουμε”. Να είμαστε ήσυχοι και να γνωρίσουμε το αληθινό Εαυτό πέρα από όνομα και μορφή, ή να είμαστε ήσυχοι και να γνωρίσουμε ότι είμαστε ο Θεός. Τι ακριβώς εννοούν;
Πώς μπορείς να παραμένεις ακίνητος σε έναν πλανήτη που περιστρέφεται με 1.000 μίλια την ώρα γύρω από τον άξονά του, με 67.000 μίλια την ώρα γύρω από τον Ήλιο, με 500.000 μίλια την ώρα γύρω από τον γαλαξία και εκατομμύρια περισσότερα μίλια την ώρα μέσα από το σύμπαν; Η καρδιά σου χτυπά, τα κύτταρα κινούνται μέσα σου, το φαγητό περνά από το στομάχι σου, ο εγκέφαλος παράγει κυκλώματα εγκεφάλου και το αίμα σου χτυπάει. Πώς μπορούμε να παραμείνουμε ακίνητοι; Τι γίνεται το αόρατο; Προφανώς, κανένα φυσικό σώμα δεν μπορεί να παραμείνει τελείως ακίνητο εντός του χωροχρόνου, επειδή ο χωροχρόνος αυτός είναι η ίδια η κίνηση.
Έτσι, όταν λέμε “ήσυχη και γνωρίζου” πρέπει να αναφερόμαστε σε κάτι άλλο, σε κάτι πέρα από τον χρόνο και τον χώρο, σε κάτι πέρα από το φυσικό. Αυτό που εννοούμε με την ολόψυχη ησυχία είναι κάτι για το οποίο δεν έχουμε λέξη στη σύγχρονη γλώσσα. Η “ήσυχη ησυχία” είναι η πιο κοντινή λέξη, αλλά δεν είναι αρκετή για να περιγράψει κάτι που δεν ανήκει σε αυτόν τον διαιρετικό κόσμο. Αυτό που πραγματικά συνειδητοποιείται είναι μια πρωταρχική συνείδηση που βρίσκεται πέρα από την ησυχία και την κίνηση, πέρα από τον χρόνο. Είναι αιώνια, η βάση της ύπαρξής σας που δεν έρχεται και δεν φεύγει, όπως το ακινητοποιημένο κέντρο ενός τροχού ή η ησυχία στο κέντρο ενός τυφώνα. Όταν η πρατζνιά ή η σοφία της αληθινής φύσης μας πραγματοποιείται, γίνεται προφανές ότι η ησυχία και η κίνηση είναι μια διαιρετικότητα που δημιουργείται από το νου. Η πληρότητα και η κενότητα είναι μια διαιρετικότητα που δημιουργείται από το νου. Η σιωπή και ο θόρυβος είναι μια διαιρετικότητα που δημιουργείται από το νου. Τα πάντα είναι ήδη εγγενή στην ησυχία, ή η κίνηση του κόσμου είναι πανομοιότυπη με την ησυχία. Ο αποκαλούμενος εξωτερικός κόσμος υπερβαίνεται με την πραγμάτωση της σιγής, η οποία, όταν πραγματοποιείται, περιλαμβάνει αυτό που υπερβαίνει. Η δυαδικότητα της σιγής και της κίνησης καταρρέει. Είναι το μυστήριο της ύπαρξής σας: η ανοιχτότητα όλων των διαστάσεων προς το άπειρο. Προερχόμαστε σε αυτό το κέντρο που βρίσκεται παντού και δεν βρίσκεται πουθενά, όταν παύουμε να ανταποκρινόμαστε ασυνείδητα στα φαινόμενα που αναπτύσσονται.
“Όταν δεν υπάρχει πλέον διαχωρισμός μεταξύ αυτού και εκείνου, αυτό ονομάζεται το σταθερό σημείο του Ταο”. Στο σταθερό σημείο στο κέντρο της σπειροειδούς ολότητας, μπορεί κανείς να δει το άπειρο μέσα σε όλα τα πράγματα» ~ Τσουάν-τζου
Μην αναζητάτε την ακινησία, αλλά να σταματήσετε να αντιδράτε ασυνείδητα στην εξωτερική ψευδαίσθηση, και σταδιακά η λάσπη σας θα συσσωρευτεί, όπως λένε στο Ζεν. Η ψευδαίσθηση δεν είναι ότι ο εξωτερικός κόσμος δεν υπάρχει σε οντολογικό επίπεδο (το πραγματικό και το μη πραγματικό είναι μια άλλη δυαδικότητα που δημιουργεί ο διχαστικός νους), αλλά η ψευδαίσθηση είναι ότι υπάρχει ένα ξεχωριστό “εγώ” που είναι εγώ. Μόλις συνειδητοποιήσετε την επίγνωση ότι δεν έρχεται και δεν φεύγει, είστε ελεύθεροι να παίξετε τον ρόλο σας χωρίς ταυτοποίηση, αναγνωρίζοντας ότι μόνο ο ρόλος είναι αυτός που ζει και πεθαίνει, και ότι η ζωή και ο θάνατος δεν αγγίζουν την πραγματική σας φύση.
Όποτε ο περιορισμένος εγωιστικός νους κινείται, αυτό οφείλεται στην μη ικανοποίηση (δούκχα). Η επιθυμία να τα πράγματα είναι διαφορετικά από ό,τι είναι. Όταν συνειδητοποιούμε τις τάσεις της επιθυμίας και της αποστροφής, μόλις αυτές γίνουν συνειδητές, η ταύτιση μας μαζί τους θα πέσει αυτόματα και το μοτίβο θα χάσει ενέργεια.
Δεν μπορείς να εξαναγκάσεις το νου σου να μην έχει σκέψεις, επειδή η επιθυμία να μην έχει σκέψεις είναι από μόνη της μια σκέψη. Είναι σαν να επιθυμείς να μην έχει επιθυμίες. Μην προσπαθείς να εξαναγκάσεις την ακινησία χρησιμοποιώντας το νου. Θα είναι σαν να βάζεις έναν πίθηκο σε μια ευθεία ζακέτα. Καθώς το πίθηκο απελευθερώνεται ξανά, θα τρελαθεί. Αν απλώς καταστέλνεις τις σκέψεις σου, αυτό ονομάζεται να έχεις το νου δίχως Δharma; Σημαίνει να κρατάς τη σκέψη του πίθηκου έτσι ώστε να μην μπορεί να κινηθεί. Η διαλογιστική δεν είναι η καταστολή της σκέψης, αλλά η αναγνώριση του τι βρίσκεται πέρα από τη σκέψη.
Μην προσπαθείς να καταστέλλεις τις σκέψεις σου. Άφησέ τους να έρχονται και να φεύγουν χωρίς να σε ενοχλούν.
Στην επιστήμη του εγκεφάλου, το δίκτυο του προκαθορισμένου τρόπου λειτουργίας είναι η περιοχή του εγκεφάλου που λειτουργεί όταν ο εγκέφαλος βρίσκεται σε κατάσταση ηρεμίας. Είναι το υπόβαθρο της συζήτησης ή της ονειροπορίας του τυπικού ανθρώπου. Στις γιόγκικες παραδόσεις αυτό ονομάζεται βικσέπα, η διάσπαση ή η νοητική περιπλάνηση. Η βικσέπα πρέπει να σταματήσει για να προκύψει το Σαμαχτί. Τελευταίες μελέτες στην εγκεφαλική έρευνα με τη χρήση FMRI έχουν δείξει ότι στους προχωρημένους διαλογιστές το δίκτυο του προκαθορισμένου τρόπου λειτουργίας είναι πιο ήσυχος. Δεν μπορούμε να πούμε ότι όλοι οι προχωρημένοι διαλογιστές δεν βιώνουν πλέον μια σταθερή αφήγηση σκέψης στο κεφάλι τους, αλλά γενικά βιώνουν πολύ λιγότερη.
Οι όροι “νιρβάνα” ή “νιροδά” (Βουδισμός), “νιρβικάλπα” ή “ασαμπράτζνα” σαμαδί (τα Βεδικά ή Γιόγκικα συστήματα), “μοκσά” (Ινδουισμός, Τζαινισμός και Σιχισμό), “χεσιχασμός” (μονάχικο ή μυστικιστικό Χριστιανισμό), “φανά” (Σουφισμός) και «Κενσό» (Ζεν) αναφέρονται όλοι σε μια παύση των αυτόνομων διακυμάνσεων του περιορισμένου νου που προκαλούν την ταύτιση. Παταντζάλι είπε ότι το Σαμαδί είναι «Τίττα Βρίτι Ρινοδά» – μια παύση της αλυσίδος της συνειδητότητας με το κυκλική και μεταβαλλόμενο νερό της συνείδησης. Η παύση δεν σημαίνει ότι γίνεσαι νεκρός εγκεφαλικά ή κάτι τέτοιο, ο νους απλώς σταματά να παράγει σκέψεις που διακόπτουν την παρουσία σου (οι βρίτι ή τα κλέσα δεν παράγονται πλέον). Στη καθημερινή ζωή ο νους εξακολουθεί να λειτουργεί, και η μνήμη σου, ο λόγος σου, η ανώτερη διάνοια και η δομή του εγώ εξακολουθούν να λειτουργούν. Η συνείδηση περιμένει να χρησιμοποιηθεί σαν πιστός υπηρέτης. Όπως τα μάτια βλέπουν, τα αυτιά ακούν και όλες οι λειτουργίες του νευρικού συστήματος συνεχίζουν κανονικά, έτσι και ο νους συνεχίζει να λειτουργεί, αλλά δεν αναγνωρίζουμε την ύπαρξη ενός εαυτού μαζί του. Το περιορισμένο εγώ δεν είναι τίποτα άλλο από ασυνείδητες προτιμήσεις για κάτι άλλο από αυτό που προκύπτει στην παρούσα στιγμή. Εάν ο νους είναι απεριόριστος από την εγωιστική ταυτοποίηση, τότε είναι αδιαχώριστος από την μεγάλη πραγματικότητα, τη μία και μοναδική διάνοια, χωρίς την οποία δεν υπάρχει τίποτα άλλο.
Η αρχέγονη σιωπή πραγματοποιείται όταν παύει η ταύτιση με τη ρομποτική δομή του εαυτού και ξυπνάει η συνείδηση ως το έδαφος της ύπαρξης. Όταν παύει η ταύτιση, στη συνέχεια παύει και η ρομποτική δραστηριότητα, καθώς τα παλιά μοτίβα χάνουν ενέργεια. Όπως ένα ανεγχειρημένο ανεμιστήρα, χρειάζεται χρόνος για να χαλαρώσει, και πρέπει να παραμείνουμε σε εγρήγορση ώστε να μην το ξανασυνδέσουμε με τη συμμετοχή στα παλιά μοτίβα, μέχρι να ολοκληρωθούν οι νέες διαδρομές ενέργειας. Όταν η ενέργεια απελευθερώνεται από τα παλιά μοτίβα, αναπτύσσονται νέες ενεργειακές δομές (το δέντρο της ζωής ή το εσωτερικό λουλούδι), και τελικά δεν χρειάζεται προσπάθεια. Η ενέργεια θα ρέει φυσικά στη διαδρομή με τη μικρότερη αντίσταση, όπως το νερό ακολουθεί φυσικά την καμπύλη του χαραγμένου ρυακιού. Όταν η ενέργεια απελευθερώνεται από την ρίζα προς την κορυφή, τότε κάποιος γίνεται ένα ζωντανό γεφύρι μεταξύ του κόσμου της αλλαγής και του αμετάβλητου εδάφους όλης της ύπαρξης. Αυτό είναι που οι πνευματικοί δάσκαλοι έχουν ονομάσει σαχάγια σαμαδί ή ζωντανό σαμαδί ενσωματωμένο σε και όχι ξεχωριστό από κάθε ανθρώπινη δραστηριότητα. Είναι δυνατό να “είμαστε ακίνητοι και να γνωρίζουμε” ταυτόχρονα και να “είμαστε σε κίνηση και να γνωρίζουμε”, αναγνωρίζοντας ότι μόνο ο περιορισμένος νους δημιουργεί τη δυαδικότητα μεταξύ της ακίνητης κατάστασης και της κίνησης. Αυτή η κατάσταση χωρίς πολιτισμό ή ανοιχτή κατάσταση είναι αυτό που ο Κρίσναμουρτί αποκαλεί “αγνώριστη συνείδηση”. Μάθετε πώς να είστε παρόντες χωρίς να σκέφτεστε, χωρίς να επιλέγετε, χωρίς προτίμηση και χωρίς διάκριση. Δεν μπορώ να σας πω πώς, επειδή αν σας δώσω οποιαδήποτε τεχνική, θα δώσετε προσοχή στην τεχνική αντί να δώσετε προσοχή σε αυτό που προκύπτει στην πραγματικότητα σε αυτόν τον χρόνο. Είναι απλώς να είστε προσηνείς και να είστε οικείοι με αυτό που είναι.