İç Dünyalar, Dış Dünyalar, 4. Bölüm – 'Düşüncenin Ötesinde'

Budist geleneğinde Samsara, yani bitmek bilmeyen ıstırap döngüsü; haz arzusu ve acıdan kaçınma dürtüsüyle beslenir. Freud bunu 'haz ilkesi' olarak adlandırmıştır. Yaptığımız her şey haz yaratmak, istediğimiz bir şeyi elde etmek ya da istemediğimiz rahatsız edici şeyleri uzaklaştırmak için gösterdiğimiz bir çabadır. Paramesyum gibi en basit organizmalar bile bunu yapar. Buna uyaranlara tepki denir. Ancak paramesyumlardan farklı olarak insanların daha fazla seçme şansı vardır. Düşünmekte özgürüzdür ve sorunun kalbi de buradadır. Kontrolden çıkan şey, ne istediğimiz üzerine düşünüp durmamızdır. Modern toplumun ikilemi, dünyayı arkayik bir içsel bilinçle anlamaya çalışmak yerine; bilimsel yöntemleri ve düşünceyi kullanarak dış dünya olarak algıladığımız şeyin niteliğini ve niceliğini ölçmeye çalışmamızdır. Düşüncenin ötesinde, kalbe dayanan yeni bir bilinç mümkündür.

Düşünmek yalnızca daha fazla düşünceye ve yeni sorulara yol açmıştır. Dünyayı yaratan ve onun seyrine rehberlik eden en derin güçleri bilmek istiyoruz. Ancak bu özü kendimizin dışında hayal ediyor, kendi doğamıza içkin olan canlı bir gerçeklik olarak göremiyoruz. Ünlü psikiyatrist Carl Jung şöyle der: 'Dışarı bakan rüya görür, içeri bakan uyanır.' Uyanık olmayı ve mutlu olmayı istemek yanlış değildir. Yanlış olan, mutluluğu yalnızca içimizde bulunabilecekken dışarıda aramaktır.

[ Tüm metni oku ]